SPF مخفف عبارت Sun Protection Factor به معنای فاکتور محافظت ضد آفتاب در برابر نور خورشید است. این معیار نشان میدهد که یک کرم ضد آفتاب تا چه اندازه میتواند از پوست شما در برابر اشعه های UVB محافظت کند. به بیان دقیقتر فاکتور SPF میزان اشعه UVB را که باید به پوست محافظتشده (یعنی در حضور ضد آفتاب) بتابد تا منجر به آفتاب سوختگی شود، با مقدار اشعهای مقایسه میکند که میتواند به پوست محافظتنشده آسیب برساند.
UVB باعث آفتاب سوختگی، ایجاد لک های پوستی و حتی سرطان میشود. اگرچه اشعه UVA نیز برای پوست مضر و خطرناک است، اما متاسفانه SPF نمیتواند قدرت ضد آفتاب را در مقابله با آن بسنجد.
برخلاف تصور عموم، SPF های بالاتر لزوما قدرت محافظت بیشتری ندارند. درست است که با افزایش مقدار SPF محافظت ضدآفتاب در برابر آفتاب سوختگی هم افزایش مییابد، اما این سیر صعودی خطی نیست. به همین خاطر کرمهایی با SPF75 یا SPF100، چندان قدرتمندتر از ضد آفتاب هایی با میانگین SPF30 عمل نمیکنند.
- ضدآفتاب با SPF15، قادر است حدود 93 درصد از اشعه های UVB را از رسیدن به پوست بازدارد.
- ضدآفتاب با SPF30، حدود 97 درصد از اشعه های UVB را مسدود میکند.
- ضدآفتاب با SPF50، از پوست شما در برابر حدود 98 درصد از اشعه های UVB محافظت میکند.
قدرت محافظت ضد آفتاب به چه عواملی بستگی دارد؟
1- قدرت تابش نور خورشید
بسیاری از مصرفکنندگان باور دارند که اگر به طور معمول میتوانند یک ساعت را بدون آفتاب سوختگی زیر نور خورشید سپری کنند، استفاده از کرم ضد آفتاب با SPF15، به آنها اجازه میدهد این زمان را به 15 ساعت برسانند. اما برخلاف این تصور غیرعلمی، SPF با زمان قرارگرفتن فرد در معرض نور خورشید ارتباط چشمگیری ندارد.
مهمترین فاکتور تعیینکننده SPF، میزانی از انرژی خورشیدی است که به پوست فرد میتابد. به عنوان مثال دو فرد زیر را در نظر بگیرید:
- الف: کسی که در یک روز تابستانی 30 دقیقه در معرض آفتاب ساعت دو بعد از ظهر قرار میگیرد.
- ب: کسی که در آغاز یک صبح زمستانی، 5 ساعت زیر نور آفتاب وقت میگذراند.
بین این دو گزینه، مقدار اشعه UV خورشید که به فرد الف میرسد از فرد ب بیشتر است و خطر بیشتری او را تهدید میکند.
2- موقعیت جغرافیایی
تابش نور خورشید با موقعیت جغرافیایی نیز مرتبط است و در عرضهای جغرافیایی پایینتر شدت بیشتری دارد.
3- وضعیت آب و هوا
ابرها با جذب انرژی خورشیدی باعث میشوند شدت تابش در روزهای ابری نسبت به روزهای آفتابی به شکل قابل توجهی کاهش یابد.
علاوه بر مواردی که نام بردیم، فاکتورهای دیگری نیز وجود دارند که قادرند بر میزان آسیبپذیری فرد در برابر انرژی خورشیدی، و در نتیجه قدرت محافظت ضد آفتاب تأثیر بگذارند از جمله:
4- نوع و رنگ پوست
گفته میشود افرادی که رنگ پوستشان روشن است، نسبت به افرادی که پوست تیرهای دارند، انرژی خورشیدی بیشتری را جذب میکنند.
5- مقدار ضد آفتابی که روی پوست میزنیم
مقدار استفاده از کرم ضد آفتاب نیز بر میزان جذب تابش خورشید تأثیر میگذارد، زیرا ضد آفتاب بیشتر باعث جذب کمتر انرژی خورشیدی میشود.
6- تعداد دفعات تمدید ضد آفتاب در طول روز
ضد آفتاب ها با گذشت زمان از بین میروند و اثربخشی آنها کاهش مییابد؛ پس باید در طول روز، بسته به نوع فعالیتهای خود ضد آفتابتان را تمدید کنید. به عنوان مثال شناگران باید بیشتر از افراد عادی ضد آفتاب بزنند؛ زیرا آب باعث پاک شدن کرم از سطح بدن میشود. همچنین اگر فعالیت بدنی بالایی دارید، اگر گرمایی هستید، یا اگر در مناطق شرجی زندگی میکنید به هیچ عنوان از تمدید ضد آفتاب غافل نشوید؛ چرا که تعریق زیاد خیلی سریع اثربخشی و کارایی آن را از بین میبرد.
نحوه استفاده صحیح از ضد آفتاب
طبق توصیه متخصصان برای رسیدن به بالاترین سطح محافظت ضد آفتاب، باید تمامی موارد زیر را رعایت کنید:
- اکثر پزشکان متخصص پوست، ضد آفتاب هایی با SPF30 را به مراجعان خود پیشنهاد میدهند. نکته مهم این است که SPF ضد آفتابتان کمتر از 15 نباشد.
- طی هربار استفاده، دو بند انگشت ضد آفتاب بزنید تا مطمئن شوید که به هر سانتیمتر مربع از پوست بدنتان حدود 2 میلیگرم کرم رسیده است.
- بهتر است حداقل هر 2 ساعت یک بار این کار را تکرار کنید .
منابع:
https://www.badgerbalm.com/pages/what-is-spf-sunscreen-sun-protection-factor
